Tác giả: Mesh
Biên tập: Deep潮 TechFlow
Thành thật mà nói, sự phát triển của token hóa RWA cấp tổ chức trong sáu tháng qua đáng để chú ý sâu sắc. Quy mô thị trường đang gần 200 tỷ USD. Đây không phải là phóng đại, mà là vốn tổ chức thực sự đang triển khai trên chuỗi.
Tôi đã theo dõi lĩnh vực này một thời gian rồi, và tốc độ phát triển gần đây thật đáng kinh ngạc. Từ trái phiếu chính phủ, tín dụng tư nhân đến cổ phiếu token hóa, các tài sản này đang chuyển dịch trên hạ tầng blockchain nhanh hơn dự kiến của thị trường.
Hiện có năm giao thức trở thành nền tảng của lĩnh vực này: Rayls Labs, Ondo Finance, Centrifuge, Canton Network và Polymesh. Chúng không cạnh tranh cùng một nhóm khách hàng, mà hướng đến các nhu cầu khác nhau của tổ chức: ngân hàng cần riêng tư, công ty quản lý tài sản theo đuổi hiệu quả, các công ty phố Wall yêu cầu hạ tầng tuân thủ quy định.
Đây không phải là vấn đề ai “thắng” mà là về việc tổ chức chọn loại hạ tầng nào, và cách các tài sản truyền thống có thể chuyển đổi hàng nghìn tỷ USD qua các công cụ này.
Thị trường bị bỏ quên đang tiến gần mốc 200 tỷ USD
Ba năm trước, token hóa RWA gần như chưa phải là một phân khúc. Và ngày nay, các tài sản như trái phiếu chính phủ, tín dụng tư nhân và cổ phiếu công khai đã gần chạm mốc 200 tỷ USD trên chuỗi. So với khoảng 6-8 tỷ USD vào đầu năm 2024, sự tăng trưởng này rõ ràng đáng kể.
Thành thật mà nói, hiệu suất của các phân khúc nhỏ còn thú vị hơn tổng quy mô.
Dựa trên bản chụp nhanh thị trường đầu tháng 1 năm 2026 từ rwa.xyz:
Ba yếu tố thúc đẩy nhanh việc áp dụng RWA:
Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn. Chi phí giao dịch xuyên chuỗi ước tính hàng năm lên tới 13 tỷ USD. Do chi phí dòng vốn cao hơn lợi nhuận chênh lệch, chênh lệch giá giao dịch của cùng một tài sản trên các blockchain khác nhau đạt 1%-3%. Mâu thuẫn giữa yêu cầu riêng tư và yêu cầu minh bạch quy định vẫn chưa được giải quyết.
Rayls Labs: Hạ tầng riêng tư thực sự cần thiết cho ngân hàng
@RaylsLabs tự định vị là cầu nối tuân thủ ưu tiên kết nối ngân hàng và DeFi. Được phát triển bởi công ty fintech Brazil Parfin, và nhận được sự hỗ trợ từ FrameworkVentures, ParaFiCapital, ValorCapital và AlexiaVentures, kiến trúc của họ là blockchain lớp 1 công khai, có khả năng tương thích EVM, thiết kế dành riêng cho các cơ quan quản lý.
Tôi đã theo dõi quá trình phát triển của hệ thống bảo mật riêng tư Enygma của họ trong một thời gian rồi. Điều cốt yếu không phải là các thông số kỹ thuật, mà là phương pháp luận của họ. Rayls đang giải quyết các vấn đề thực sự ngân hàng cần, chứ không phải chỉ theo đuổi hình ảnh của cộng đồng DeFi về nhu cầu ngân hàng.
Các chức năng cốt lõi của hệ thống bảo mật riêng tư Enygma:
Các ví dụ ứng dụng thực tế:
Tiến trình mới nhất
Ngày 8/1/2026, Rayls công bố hoàn thành kiểm toán an ninh bởi Halborn. Điều này cung cấp chứng nhận an toàn cấp tổ chức cho hạ tầng RWA của họ, đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng đang xem xét triển khai sản phẩm.
Ngoài ra, Liên minh AmFi dự kiến sẽ đạt mục tiêu token hóa 1 tỷ USD trên Rayls vào tháng 6/2027, và sẽ nhận thưởng 5 triệu RLS token. AmFi là nền tảng token hóa tín dụng tư nhân lớn nhất Brazil, mang lại luồng giao dịch tức thì cho Rayls, và đặt ra các mốc quan trọng trong 18 tháng tới. Đây là một trong những cam kết tổ chức RWA lớn nhất trong hệ sinh thái blockchain hiện nay.
Thị trường mục tiêu và thách thức
Khách hàng mục tiêu của Rayls là các ngân hàng, ngân hàng trung ương và công ty quản lý tài sản cần riêng tư cấp tổ chức. Mô hình công khai có giấy phép của họ giới hạn quyền tham gia của các nhà xác thực, chỉ cho phép các tổ chức tài chính có giấy phép tham gia, đồng thời đảm bảo tính bí mật của dữ liệu giao dịch.
Tuy nhiên, thách thức của Rayls là làm thế nào để chứng minh sức hút của thị trường. Trong bối cảnh thiếu dữ liệu TVL công khai hoặc các khách hàng đã công bố triển khai ngoài thử nghiệm, mục tiêu 10 tỷ USD của AmFi vào giữa 2027 trở thành thử thách then chốt.
Ondo Finance: Cuộc đua mở rộng xuyên chuỗi nhanh nhất
Ondo đã đạt được tốc độ mở rộng nhanh nhất trong lĩnh vực token hóa RWA, từ tổ chức đến bán lẻ. Bắt đầu từ các giao thức tập trung vào trái phiếu chính phủ, nay đã trở thành nền tảng lớn nhất về token hóa cổ phiếu công khai.
Dữ liệu mới nhất tính đến tháng 1/2026:
Tôi đã tự thử nghiệm sản phẩm USDY trên Solana, trải nghiệm mượt mà vô cùng: kết hợp trái phiếu chính phủ cấp tổ chức với tiện ích của DeFi, đó mới là điểm mấu chốt.
Các hoạt động mới nhất
Ngày 8/1/2026, Ondo ra mắt 98 loại tài sản token hóa mới, bao gồm cổ phiếu và ETF trong các lĩnh vực AI, xe điện (EV) và đầu tư chủ đề. Đây không phải là thử nghiệm nhỏ, mà là bước tiến nhanh chóng.
Ondo dự kiến sẽ ra mắt token hóa cổ phiếu Mỹ và ETF trên Solana trong quý 1/2026, là bước thử nghiệm mạnh mẽ nhất để tiến vào hạ tầng thân thiện với bán lẻ. Theo lộ trình sản phẩm, mục tiêu là đưa lên hơn 1.000 loại tài sản token hóa khi mở rộng quy mô.
Tập trung ngành:
Chiến lược triển khai đa chuỗi:
Thành thật mà nói, trong khi giá token giảm, TVL của Ondo vẫn đạt 19,3 tỷ USD, đó mới là tín hiệu quan trọng nhất: sự tăng trưởng của giao thức ưu tiên cho phát triển hơn là đầu cơ. Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ nhu cầu lợi nhuận ổn định của các tổ chức đối với trái phiếu chính phủ và các giao thức DeFi về lợi nhuận từ stablecoin dư thừa. Sự tăng trưởng TVL trong quý 4/2025 trong quá trình hợp nhất thị trường cho thấy nhu cầu thực sự, chứ không chỉ là theo đuổi cơn sốt thị trường.
Thông qua việc xây dựng quan hệ lưu ký với các nhà môi giới-đại lý, hoàn thành kiểm toán an ninh Halborn, và ra mắt sản phẩm trên ba blockchain chính trong vòng sáu tháng, Ondo đã đạt được lợi thế dẫn đầu, khó có đối thủ bắt kịp. Ví dụ, quy mô token hóa của đối thủ Backed Finance chỉ khoảng 162 triệu USD.
Tuy nhiên, Ondo vẫn đối mặt với một số thách thức:
Centrifuge: Làm thế nào để quản lý hàng tỷ USD thực sự
Centrifuge đã trở thành tiêu chuẩn hạ tầng token hóa tín dụng tư nhân cấp tổ chức. Tính đến tháng 12/2025, TVL của giao thức đã tăng vọt lên 1,3-1,45 tỷ USD, do vốn tổ chức thực sự triển khai.
Các ví dụ chính về triển khai tổ chức:
Hợp tác với Janus Henderson (quản lý tài sản toàn cầu với quy mô 3,73 nghìn tỷ USD);
Quỹ Anemoy AAACLO: chứng khoán thế chấp AAA hoàn toàn trên chuỗi (CLO);
Sử dụng cùng đội ngũ quản lý danh mục của ETF AAACLO 214 tỷ USD;
Công bố mở rộng kế hoạch vào tháng 7/2025, mục tiêu thêm 250 triệu USD đầu tư trên Avalanche;
Quỹ phân bổ Grove (giao thức tín dụng tổ chức trong hệ sinh thái Sky);
Cam kết phân bổ vốn đạt 1 tỷ USD;
Vốn khởi điểm 50 triệu USD;
Đội ngũ sáng lập đến từ Deloitte, Citigroup, Block Tower Capital và Hildene Capital Management.
Hợp tác với Chronicle Labs về oracle (công bố ngày 8/1/2026)
Khung chứng minh tài sản: cung cấp dữ liệu vị thế đã được mã hóa xác thực
Hỗ trợ tính toán NAV minh bạch, xác minh lưu ký và báo cáo tuân thủ
Cung cấp bảng điều khiển truy cập cho limited partners và kiểm toán viên
Tôi đã theo dõi các vấn đề oracle trong blockchain từ lâu, và phương pháp của Chronicle Labs là giải pháp đầu tiên đáp ứng được nhu cầu của tổ chức: cung cấp dữ liệu có thể xác thực, mà không làm giảm hiệu quả trên chuỗi. Trong thông báo ngày 8/1, còn kèm theo video trình diễn, cho thấy giải pháp này đã đi vào thực tế, chứ không chỉ là lời hứa trong tương lai.
Chế độ hoạt động độc đáo của Centrifuge:
Khác với các đối thủ chỉ đóng gói các sản phẩm off-chain, Centrifuge token hóa trực tiếp các chiến lược tín dụng trong giai đoạn phát hành. Quy trình như sau:
Mạng lưới hỗ trợ kiến trúc đa chuỗi V3: Ethereum; Base, Arbitrum, Celo, Avalanche
Điều quan trọng là, các nhà quản lý tài sản cần chứng minh rằng tín dụng trên chuỗi có thể hỗ trợ hàng tỷ USD triển khai, và Centrifuge đã làm được điều này. Chỉ riêng hợp tác với Janus Henderson đã cung cấp dung lượng hàng chục tỷ USD.
Ngoài ra, vị thế dẫn đầu của Centrifuge trong việc thiết lập tiêu chuẩn ngành (như đồng sáng lập Tokenized Asset Coalition và Real-World Asset Summit) càng củng cố vị trí của họ như một hạ tầng chứ không chỉ là một sản phẩm đơn lẻ.
Dù TVL 14,5 tỷ USD chứng tỏ nhu cầu đầu tư của tổ chức, nhưng lợi nhuận mục tiêu 3,8% hàng năm có vẻ thấp hơn so với các cơ hội rủi ro cao hơn, lợi nhuận cao hơn trong lịch sử DeFi. Làm thế nào để thu hút các nhà cung cấp thanh khoản DeFi nguyên sinh vượt ra ngoài phân bổ của hệ sinh thái Sky, là thử thách tiếp theo của Centrifuge.
Canton Network: Hạ tầng blockchain của phố Wall
Canton là phản ứng của cấp tổ chức đối với ý tưởng phi tập trung của DeFi: một mạng công cộng bảo vệ quyền riêng tư, được hỗ trợ bởi các công ty hàng đầu phố Wall.
Các tổ chức tham gia: DTCC (Công ty lưu ký và thanh toán), BlackRock, Goldman Sachs, Citadel Securities.
Mục tiêu của Canton là hướng tới 3,7 nghìn tỷ USD luồng thanh toán cuối năm 2024 mà DTCC xử lý. Đúng vậy, con số này không nhầm.
Quan hệ hợp tác với DTCC (tháng 12/2025)
Hợp tác với DTCC là rất quan trọng. Đây không chỉ là một dự án thử nghiệm, mà là cam kết xây dựng hạ tầng thanh toán chứng khoán Mỹ cốt lõi. Nhờ được SEC chấp thuận qua thư No-Action, hợp tác này cho phép một phần trái phiếu chính phủ do DTCC lưu ký có thể token hóa gốc trên Canton, dự kiến ra mắt MVP (sản phẩm khả thi tối thiểu) vào nửa đầu năm 2026.
Chi tiết chính:
Ban đầu, tôi từng hoài nghi về blockchain có phép. Nhưng sự hợp tác của DTCC đã thay đổi quan điểm của tôi. Không phải vì công nghệ vượt trội, mà vì đây là hạ tầng thực sự các tổ chức tài chính sẽ áp dụng.
Nền tảng Temple Digital ra mắt (ngày 8/1/2026): Canton thể hiện rõ giá trị của mình trong nền tảng giao dịch riêng tư của Temple Digital Group ra mắt cùng ngày.
Canton cung cấp sổ đặt hàng giới hạn trung tâm với tốc độ match dưới mili giây, kiến trúc phi lưu ký. Hiện hỗ trợ giao dịch tiền mã hóa và stablecoin, dự kiến sẽ mở rộng sang token hóa cổ phiếu và hàng hóa lớn trong năm 2026.
Đối tác hệ sinh thái: 1. Franklin Templeton quản lý quỹ tiền tệ trị giá 828 triệu USD; 2. JPMorgan Chase thực hiện thanh toán giao hàng qua JPMCoin.
Kiến trúc riêng tư của Canton:
Chức năng riêng tư của Canton dựa trên hợp đồng thông minh, sử dụng Daml (ngôn ngữ mô hình tài sản kỹ thuật số):
Đối với các tổ chức quen dùng Bloomberg Terminal và dark pool để giao dịch bí mật, kiến trúc của Canton vừa cung cấp hiệu quả blockchain, vừa tránh tiết lộ chiến lược giao dịch, thiết kế này rất hợp lý. Dù vậy, phố Wall sẽ không bao giờ để lộ hoạt động giao dịch độc quyền trên sổ cái công khai. 300+ tổ chức tham gia Canton thể hiện sức hút của nó trong giới tổ chức. Tuy nhiên, nhiều giao dịch hiện tại có thể chỉ là thử nghiệm mô phỏng, chứ chưa phải lưu lượng thực tế. Giới hạn hiện tại là tốc độ phát triển: MVP dự kiến bàn giao trong nửa đầu 2026 phản ánh chu kỳ lập kế hoạch nhiều quý. Trong khi đó, các giao thức DeFi thường ra sản phẩm mới trong vài tuần.
Polymesh: Chuỗi khối chứng khoán sinh ra để tuân thủ quy định
Polymesh nổi bật nhờ khả năng xác thực tuân thủ quy định ở cấp giao thức, chứ không phải dựa vào độ phức tạp của hợp đồng thông minh. Là blockchain thiết kế riêng cho chứng khoán có kiểm soát, Polymesh thực hiện xác thực tuân thủ ở tầng đồng thuận, không phụ thuộc vào mã tùy chỉnh.
Các đặc điểm chính:
Tích hợp sản xuất:
Ưu điểm: Không cần kiểm toán hợp đồng tùy chỉnh; tự thích ứng theo quy định mới; không thể thực hiện chuyển khoản không tuân thủ.
Thách thức và tương lai: Polymesh hiện hoạt động như một chuỗi riêng biệt, gây ra sự cô lập về thanh khoản với DeFi. Để giải quyết, dự kiến sẽ ra mắt cầu nối Ethereum trong quý 2/2026. Liệu có thể thực hiện đúng hạn không, chúng ta còn chờ xem. Thật lòng, tôi từng đánh giá thấp tiềm năng của kiến trúc “chuỗi tuân thủ nguyên bản” này. Đối với các nhà phát hành token chứng khoán bị phức tạp của ERC-1400, phương pháp của Polymesh thực sự hấp dẫn hơn: tích hợp tuân thủ trực tiếp vào giao thức, chứ không dựa vào hợp đồng thông minh.
Các giao thức này phân chia thị trường như thế nào?
Năm giao thức này không cạnh tranh trực tiếp, vì chúng giải quyết các vấn đề khác nhau:
Giải pháp riêng tư:
Chiến lược mở rộng:
Thị trường mục tiêu:
Theo tôi, phân khúc thị trường này còn quan trọng hơn nhiều so với nhận thức của mọi người. Các tổ chức không chọn “chuỗi tốt nhất”, mà chọn hạ tầng phù hợp với các yêu cầu tuân thủ, vận hành và cạnh tranh của họ.
Các vấn đề chưa được giải quyết
Phân mảnh thanh khoản liên chuỗi: Chi phí xuyên chuỗi rất cao, ước tính hàng năm từ 1,3 đến 1,5 tỷ USD. Do chi phí cầu nối quá cao, dẫn đến chênh lệch giá 1%-3% khi giao dịch cùng một tài sản trên các blockchain khác nhau. Nếu vấn đề này kéo dài đến 2030, chi phí hàng năm dự kiến vượt quá 75 tỷ USD. Đây là một trong những vấn đề tôi lo ngại nhất. Ngay cả khi xây dựng hạ tầng token hóa tiên tiến nhất, nếu thanh khoản phân tán trên các chuỗi không tương thích, hiệu quả sẽ không được nâng cao.
Mâu thuẫn giữa riêng tư và minh bạch: Các tổ chức cần giữ bí mật giao dịch, trong khi cơ quan quản lý yêu cầu khả năng kiểm toán. Trong các kịch bản nhiều bên tham gia (như phát hành, nhà đầu tư, tổ chức xếp hạng, cơ quan giám sát, kiểm toán viên), mỗi bên cần các mức độ hiển thị khác nhau. Hiện chưa có giải pháp hoàn hảo.
Chia rẽ quy định: EU đã ban hành MiCA (Chỉ thị về thị trường tài sản mã hóa) áp dụng cho 27 quốc gia; Mỹ phải xin từng trường hợp thư No-Action, mất nhiều tháng; dòng vốn xuyên biên giới đối mặt với xung đột pháp lý.
Rủi ro oracle: Tài sản token hóa dựa vào dữ liệu off-chain. Nếu nguồn dữ liệu bị tấn công, tài sản trên chuỗi có thể phản ánh sai thực tế. Dù hệ thống chứng minh tài sản của Chronicle cung cấp một phần giải pháp, rủi ro vẫn còn đó.
Con đường đến nghìn tỷ USD: Các chất xúc tác then chốt năm 2026
Các chất xúc tác cần chú ý năm 2026:
Ra mắt Ondo trên Solana (quý 1/2026): Thử nghiệm khả năng tạo ra thanh khoản bền vững từ phát hành quy mô bán lẻ; chỉ số thành công: hơn 100.000 người sở hữu, chứng minh nhu cầu thực sự.
MVP của Canton trên DTCC (nửa đầu 2026): Xác minh khả năng của blockchain trong thanh toán cuối cùng trái phiếu chính phủ Mỹ; nếu thành công: có thể chuyển hàng nghìn tỷ USD vốn lên hạ tầng chuỗi.
Thông qua dự luật CLARITY của Mỹ: Cung cấp khung pháp lý rõ ràng; giúp các nhà đầu tư tổ chức đang chờ đợi có thể triển khai vốn.
Triển khai Grove của Centrifuge: 1 tỷ USD phân bổ sẽ hoàn thành trong năm 2026; thử nghiệm hoạt động vốn thực tế của token hóa tín dụng tổ chức; nếu thực hiện suôn sẻ không có sự kiện tín dụng, sẽ nâng cao niềm tin của các công ty quản lý tài sản.
Dự báo thị trường
Dự báo theo ngành:
Mốc nghìn tỷ USD:
Điều này đòi hỏi gấp 5 lần mức hiện tại. Mặc dù mục tiêu khá tham vọng, nhưng xét đến động lực tổ chức trong quý 4/2025 và sự rõ ràng về quy định sắp tới, mục tiêu này không phải là điều xa vời.
Tại sao 5 giao thức này lại quan trọng?
Cục diện RWA tổ chức năm 2026 cho thấy xu hướng bất ngờ: không có một người chiến thắng duy nhất, vì không có một thị trường duy nhất.
Thành thật mà nói, đây chính là hướng phát triển của hạ tầng.
Mỗi giao thức giải quyết vấn đề khác nhau:
Từ mức 8,5 tỷ USD đầu 2024 đến 19,7 tỷ USD hiện tại, quy mô thị trường đã thể hiện rõ nhu cầu vượt xa đầu cơ.
Nhu cầu cốt lõi của các tổ chức:
18 tháng tới là giai đoạn then chốt:
Thực thi ưu tiên hơn kiến trúc, kết quả quan trọng hơn bản thiết kế. Đây chính là điểm then chốt hiện nay.
Tài chính truyền thống đang tiến tới quá trình chuyển đổi dài hạn sang chuỗi. Năm giao thức này cung cấp hạ tầng cần thiết cho vốn tổ chức: lớp riêng tư, khung tuân thủ và hạ tầng thanh toán. Thành công của chúng sẽ quyết định hướng phát triển của token hóa — là cải tiến hiệu quả của cấu trúc hiện có, hay là hệ thống hoàn toàn mới thay thế mô hình trung gian tài chính truyền thống.
Chọn lựa hạ tầng của tổ chức trong năm 2026 sẽ định hình ngành trong thập kỷ tới.
Các mốc quan trọng năm 2026:
Tài sản nghìn tỷ sắp đến rồi. NFA.