Vào đầu tháng 11, nợ công của Mỹ đã vượt mốc 38.000 tỷ USD, và khi so sánh quy mô nợ với Bitcoin, biến động nợ thực tế còn lớn hơn cả sự thay đổi giá BTC kể từ ngày 20/1.
Theo dữ liệu Debt to the Penny của Bộ Tài chính Mỹ, tổng nợ công của chính phủ đạt 38,118 nghìn tỷ USD tính đến ngày 6/11, tăng khoảng 1,1 nghìn tỷ USD so với ngày 12/8 và cao hơn mức vượt mốc 38.000 tỷ USD vào cuối tháng 10, sự kiện đã tạo nên làn sóng tin tức mới.
Ngưỡng 37.000 tỷ USD từng gây chú ý vào giữa tháng 8, và chỉ trong vài tuần, nợ công tiếp tục tăng thêm một nghìn tỷ USD khi phát hành trái phiếu mới.
Trong cùng thời gian, giá BTC giao ngay chủ yếu dao động quanh 100.000 – 105.000 USD, với mức đóng cửa ngày 20/1 là 102.082 USD. Như vậy, theo thước đo “đơn vị tài khoản”, biến động nợ lớn hơn sự thay đổi giá BTC vào đầu tuần. Với giá tham chiếu ngày nhậm chức là 102.082 USD, mức hiện tại chỉ chênh khoảng 10% so với mốc này.
Chuyên gia Sani từ TimechainIndex tính toán rằng, với giá BTC hiện tại là 103.500 USD, nợ công của Mỹ tương đương khoảng 368,3 triệu BTC (38,118 nghìn tỷ USD chia cho giá BTC).
Khi nợ công tăng khoảng 1,9 nghìn tỷ USD kể từ 20/1, nếu tính theo giá 103.500 USD/BTC, mức tăng này tương đương khoảng 18,36 triệu BTC. Với giá BTC giảm hơn 6% kể từ khi Sani công bố phân tích, con số tương đương sẽ là khoảng 19,8 triệu BTC với giá 96.000 USD.
Với lượng phát hành sau halving khoảng 450 BTC mỗi ngày (tương đương 164.250 BTC mỗi năm), mức tăng nợ trong 10 tháng gần đây tương đương hơn một thế kỷ phát hành BTC mới. Các dòng vốn vào và ra khỏi các ETF Bitcoin giao ngay của Mỹ cũng tạo áp lực bổ sung lên cơ chế giá và nhu cầu.
Dữ liệu dòng vốn từ các ETF giao ngay tại Mỹ từ đầu tháng 11 khá hỗn hợp, ảnh hưởng trực tiếp tới mối quan hệ cơ học giữa nhu cầu, giá BTC và tỷ lệ “nợ công quy đổi sang BTC”.
Về mặt tài khóa, Bộ Tài chính Mỹ vẫn phát hành trái phiếu định kỳ để huy động tiền mới. Tháng 11, Bộ Tài chính công bố phát hành 125 tỷ USD để tái tài trợ 98,2 tỷ USD trái phiếu đáo hạn, huy động thêm 26,8 tỷ USD tiền mới. Theo báo cáo quarterly refunding và biên bản TBAC, cùng với lộ trình giảm nợ SOMA và lịch đáo hạn dày đặc, nhu cầu huy động tài chính vẫn duy trì ổn định.
Từ góc độ toán học, đây là minh họa cách một tài sản có nguồn cung cố định (BTC) tương tác với nghĩa vụ nợ ngày càng tăng. Ngay cả khi giá BTC đạt 200.000 USD, nợ công 38,118 nghìn tỷ USD vẫn tương đương khoảng 191 triệu BTC – cao hơn nhiều so với nguồn cung lưu hành hiện tại khoảng 19–20 triệu đồng coin. Nguồn cung on-chain tăng dần dự đoán được, trong khi nợ công có thể tăng hàng trăm tỷ USD chỉ trong vài tuần, tùy thuộc vào phát hành trái phiếu và số dư tiền mặt.
Ảnh hưởng của giá BTC lên nợ công quy đổi sang BTC:
| Giá BTC (USD) |
Nợ công Mỹ (tính theo BTC) |
| 80.000 |
~476,5 triệu BTC |
| 100.000 |
~381,2 triệu BTC |
| 103.500 |
~368,3 triệu BTC |
| 120.000 |
~317,7 triệu BTC |
| 150.000 |
~254,1 triệu BTC |
| 200.000 |
~190,6 triệu BTC |
Một quy tắc thực tế là mỗi biến động 10.000 USD của BTC thay đổi khoảng 32–36 triệu BTC trong tỷ lệ “nợ công quy đổi”, tương đương 9–10%, và không tuyến tính trên toàn đường cong.
Cách so sánh này không phải là tuyên bố rằng Mỹ có thể hoặc sẽ trả nợ bằng Bitcoin, mà chỉ là một lăng kính so sánh tài sản nguồn cung cố định với đường đi tài khóa bị chi phối bởi chính sách và kinh tế vĩ mô.
Cần lưu ý rằng dữ liệu nợ của Bộ Tài chính được cập nhật chậm, do đó việc khớp ngày dữ liệu nợ với giá BTC cùng ngày là quan trọng để đảm bảo độ chính xác. Nguồn giá khác nhau có thể lệch 1–2%, vì vậy việc ghi rõ nguồn giúp tính toán minh bạch và có thể kiểm toán.
Trong thời gian tới, diễn biến của tử số (nợ công) và mẫu số (giá BTC) sẽ quyết định xu hướng tỷ lệ. Về tử số, lựa chọn cơ cấu phát hành và nhu cầu tiền mới của Bộ Tài chính sẽ ảnh hưởng đến tần suất tái tài trợ và chi phí lãi suất đến năm 2026.
Theo báo cáo refunding, khoảng 31% nợ thị trường đáo hạn trong 12 tháng gần đây, với tuổi nợ trung bình gần 6 năm. Cơ cấu này duy trì áp lực lên tỷ trọng trái phiếu ngắn hạn và kích thước coupon nếu lợi suất giữ ở mức hiện tại.
Về mẫu số, dòng vốn ETF có thể biến động nhanh, và dòng vốn tích cực bền vững sẽ hỗ trợ nhu cầu giao ngay, qua đó giảm cơ học tỷ lệ “nợ công quy đổi sang BTC”. Biến động tuần tự vẫn phổ biến khi các quỹ và nhà tư vấn điều chỉnh danh mục.
Dự báo ngân sách cho thấy chi phí lãi suất có thể tăng. CBO dự báo từ 2025–2035, lãi suất ròng sẽ tăng lên khoảng 4% GDP vào 2035, với nợ công nắm giữ bởi công chúng có thể đạt khoảng 156% GDP vào 2055 nếu không thay đổi chính sách. Trong khi đó, tăng trưởng thực tế gần dưới 2% và lạm phát khoảng 2% sẽ không thúc đẩy mạnh GDP danh nghĩa, củng cố tính toán tỷ lệ “nợ công quy đổi sang BTC” ở mức hiện tại hoặc cao hơn, trừ khi giá BTC tăng hoặc thâm hụt ngân sách giảm.
Phương pháp tính lại rất đơn giản: lấy Tổng nợ công hiện tại từ Debt to the Penny, lấy giá BTCUSD đóng cửa cùng ngày từ một chỉ số đáng tin cậy, sau đó chia nợ USD cho giá BTC để ra “nợ công quy đổi sang BTC”.
Với giả định phát hành 450 BTC/ngày sau halving, phương pháp này cho ra con số 368,3 triệu BTC tại giá 103.500 USD cho nợ 38,118 nghìn tỷ USD, và khoảng 18,36 triệu BTC tương đương mức tăng từ đầu năm.
Điều cần theo dõi trong quý tới là cơ cấu đấu thầu của Bộ Tài chính, thay đổi mục tiêu tiền mới, dòng ETF và cập nhật từ CBO khi thảo luận ngân sách FY26 tiếp tục. Bất kỳ thay đổi nào trong các yếu tố này sẽ phản ánh ở tử số hoặc mẫu số.
Theo báo cáo tháng 11 của Bộ Tài chính, đợt phát hành tái tài trợ hiện tại huy động 26,8 tỷ USD tiền mới trong khi tái tài trợ 98,2 tỷ USD trái phiếu đáo hạn.
Vương Tiễn
