Các công ty AI Trung Quốc và Mỹ đồng loạt lên sàn, trong khi lĩnh vực mã hóa chỉ có thể chờ đợi cơ hội trong góc khuất

Tác giả: Connor Dempsey

Biên dịch: TechFlow Deep Tide

Phần dẫn của TechFlow Deep Tide: Connor Dempsey là người hoạt động lâu năm trong ngành crypto, từng làm việc tại Circle, Messari, Coinbase Ventures; hiện tại anh phụ trách mảng marketing tại Crossmint. Trong đoạn nhận xét ngắn này, anh đưa ra một quan điểm: Trung Quốc, dựa trên logic “cùng giàu có”, đang thúc đẩy các công ty AI niêm yết nhanh với mức định giá hợp lý, trong khi các đồng nghiệp ở Mỹ phải chờ đến cuối năm 2026 mới IPO, khi đó định giá có thể cao gấp 100 lần công ty Trung Quốc. Cơn sốt IPO AI sẽ tiếp tục hút dòng tiền khỏi thị trường, khiến crypto chịu áp lực ngắn hạn, nhưng năm 2026 có thể là một năm tốt cho các nhà đầu tư giai đoạn sớm.

Nội dung chính:

Một làn sóng IPO của các công ty AI Trung Quốc đang đến, sẽ kéo dài 1–2 năm.

Hơn nữa, định giá của họ hấp dẫn hơn so với các công ty cùng ngành ở Mỹ.

Thông báo trước: Nội dung dưới đây đến từ một cuộc trò chuyện giữa tôi và một người bạn lâu năm am hiểu thị trường Trung Quốc (đối với tôi, thị trường Trung Quốc cơ bản là một “hộp đen”).

Logic của Trung Quốc

Tốc độ xây dựng AI của Trung Quốc nhanh như Mỹ. Nhưng Trung Quốc kiểm soát khu vực tư nhân tốt hơn; điều họ lo lắng là khoảng cách giàu nghèo.

Logic như sau: AI là một cuộc chơi “kẻ thắng giành hết”. Thời gian công ty tư nhân hóa càng lâu thì của cải càng tập trung vào tay một số ít người sáng lập và nhà đầu tư.

Chính sách của Trung Quốc tạo áp lực lên các công ty AI tăng trưởng nhanh, thúc đẩy chúng lên sàn sớm hơn, để các nhà đầu tư phổ thông cũng có thể chia sẻ “lợi tức”.

MiniMax (AI tạo video) và Zhipu (OpenAI của Trung Quốc) đã lên sàn. Mặt Trăng Bóng Tối (chatbot), Baichuan (AI y tế) và Kunlun Xin của Baidu đều đang xếp hàng; mức định giá khi lên sàn nằm trong khoảng 2 tỷ đến 7 tỷ USD, coi như hợp lý. DeepSeek là ngoại lệ duy nhất, tuyên bố rằng sẽ tiếp tục duy trì tài trợ tư nhân.

Với tư cách là người phương Tây, tôi không có ý định đứng về phía Trung Quốc, nhưng tư duy này là có thể hiểu được. Các gã khổng lồ AI của Mỹ sẽ không phân tán ra công chúng cùng một mức độ của cải như vậy.

Nhịp độ của Mỹ

Mỹ cũng có một làn sóng IPO AI, dự kiến khởi động từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027. OpenAI, Anthropic, Databricks, Perplexity, và xAI của Elon Musk (và sau khi hợp nhất với SpaceX) nhiều khả năng sẽ lên sàn trong khung thời gian này.

Nhưng khi nhà đầu tư phổ thông có thể mua được, định giá của các công ty này có thể sẽ cao gấp 100 lần so với các công ty đồng hương ở Trung Quốc.

Khi OpenAI và Anthropic lên sàn, gần như chắc chắn chúng đã ở mức định giá cỡ nghìn tỷ USD. Databricks và xAI hiện tại đã vượt quá 1000 tỷ USD.

AI là lá bài duy nhất trên bàn

Dù cuối cùng diễn biến thế nào, cuộc đua AI giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ được đẩy tiến toàn tốc, và có thể sẽ hút cạn không khí của mọi lĩnh vực công nghệ khác, bao gồm cả crypto.

Tại sao? Vì AI là công nghệ quan trọng nhất trong thế hệ này. Nếu bạn là một người phân bổ vốn, hiện rất khó nhìn theo hướng khác. Ví dụ, nếu bạn có 1 triệu USD cần triển khai, rất có khả năng bạn sẽ tìm cách bám theo làn sóng AI.

Chỉ cần “bữa tiệc” IPO AI vẫn tiếp diễn, thì giá tài sản crypto gần như chắc chắn sẽ chịu áp lực.

Venture capital trong lĩnh vực crypto đã rõ ràng là chậm lại. Dạo gần đây tôi gặp một người sáng lập đang gọi vốn trong giới crypto; quan sát của anh ấy là: nếu bạn không làm AI, thì phần lớn nhà đầu tư chẳng hề hứng thú.

Mặt tích cực

Cảm xúc rơi xuống tận đáy bồn cầu, nhà đầu tư mất hứng thú—điều này không phải chuyện mới với crypto. Ví dụ, sau khi bong bóng ICO vỡ vào năm 2018, phần lớn nhà đầu tư công chúng đã tỏ ra thờ ơ với crypto suốt đúng hai năm.

Nhưng nếu bạn là nhà đầu tư giai đoạn sớm trong khoảng thời gian đó, bạn làm rất tốt. Vòng hạt giống của Solana, Compound và Uniswap đều được đầu tư lúc bấy giờ. USDC của Circle (2018) cũng được xây dựng trong giai đoạn đó.

Tôi nghĩ rằng đối với những người vẫn triển khai vốn giai đoạn đầu vào lĩnh vực crypto, năm 2026 có thể tạo ra một năm “tốt” tương tự.

Trong khi đó, quy định về crypto tại Mỹ đang dần rõ ràng hơn, và cơ sở hạ tầng phục vụ việc cải tạo thị trường tài chính theo hướng token hóa cũng đang được tiến hành.

Các giao thức như Hyperliquid đã bắt đầu tràn sang thị trường truyền thống, cung cấp giao dịch hợp đồng tương lai dầu thô 24/7 trong lúc thị trường truyền thống nghỉ cuối tuần (xem The Great Perpification của Syncracy).

Dù hiện nay số lượng người sáng lập crypto ít hơn, vẫn có những công ty mới và thú vị đang được khởi động. Ví dụ, Ryan Yi, với kinh nghiệm 4 năm làm venture capital và phát triển doanh nghiệp tại Coinbase, đã sáng lập Onchain Group—về bản chất là một ngân hàng đầu tư được thiết kế cho nền kinh tế token. Có thể hiểu là M&A truyền thống, nhưng “đối tượng” là token, và khách hàng là các giao thức lớn nhất trong lĩnh vực crypto.

AI là biến số của crypto

Mặc dù AI rút cạn không khí trong phòng ở góc độ đầu tư, cuối cùng nó sẽ trở thành nhiên liệu cho tính ứng dụng thực tế của crypto.

Crypto luôn có vấn đề về trải nghiệm người dùng. Khi kết hợp “front-end” AI với “back-end” crypto, việc dùng crypto cuối cùng sẽ trở nên đơn giản một cách đột ngột, giống như sử dụng Claude hoặc ChatGPT. Điều này cuối cùng sẽ trở thành cổng vào quy mô lớn cho tài sản crypto và các giao thức.

AI Agent cũng được kỳ vọng sẽ trở thành nhóm người dùng lớn nhất của crypto. “Kinh doanh giữa các Agent”—hàng triệu AI Agent giao dịch tự chủ mà không cần sự tham gia của con người—là một trong những trường hợp sử dụng mạnh nhất đối với stablecoin và blockchain. Khi bạn cần hàng triệu Agent tạo ví và giao dịch với mức phí vài phần trăm đô la, thì mạng thẻ truyền thống sẽ sụp đổ. Crypto sẽ không.

Tôi đặt cược rằng sự hòa hợp giữa crypto và AI ở giai đoạn trưởng thành sẽ là một việc lớn. Cũng là một trong những hiện tượng đáng theo dõi nhất trong lịch sử của ngành này.

~CD