CEO dùng câu chuyện để phản hồi khủng hoảng, nhà sáng lập AI học lỏm cách marketing của Crypto

Chính hãng | Odaily Planet Daily (@OdailyChina)

Tác giả | Dingdang (@XiaMiPP)

Trong hầu hết các công ty khởi nghiệp, nếu bị phát hiện “báo cáo doanh thu giả”, chắc chắn sẽ phải đối mặt với khủng hoảng truyền thông—phát hành tuyên bố, giải thích hiểu lầm, chỉnh sửa số liệu, xin lỗi, rồi đưa chủ đề trở lại tập trung vào sản phẩm hoặc tăng trưởng kinh doanh.

Nhưng CEO của Cluely, Roy Lee, rõ ràng không có ý định làm vậy.

Một công ty bắt đầu từ “công cụ gian lận”

Cluely thành lập vào năm 2025, sản phẩm ban đầu của họ đến từ dự án chung của Roy Lee và bạn cùng phòng đại học Neel, mang tên Interview Coder. Đây là một công cụ sử dụng AI giúp người dùng gian lận trong các buổi phỏng vấn LeetCode. Vì dự án này, hai người cuối cùng bị Đại học Columbia đuổi học.

Nếu là người bình thường, bị đuổi học vì lý lịch đen như vậy sẽ phải tìm cách che giấu. Nhưng Roy Lee lại biến chuyện này thành cơ hội marketing của mình, thậm chí là “bước ngoặt cuộc đời”.

Sản phẩm ban đầu của Cluely có khẩu hiệu: “Cheat on Everything.” (Gian lận trong mọi thứ). Cho đến tháng 11 năm 2025, Cluely mới bắt đầu dần chuyển đổi câu chuyện về sản phẩm từ “công cụ gian lận” sang trợ lý ghi chú AI, ví dụ như tự động tổng hợp nội dung cuộc họp qua AI, tối ưu hóa hiệu quả hợp tác, thậm chí có thể chỉnh sửa biểu cảm của người tham dự để che giấu sự phân tâm. Nhưng dù sản phẩm có điều chỉnh thế nào, công ty này, hoặc nói đúng hơn là CEO của nó, vẫn không thoát khỏi một khí chất rất rõ ràng: gần như lớn lên từ tranh cãi.

Và cuộc sóng gió tiếp theo xảy ra cũng phần nào tiếp tục theo con đường đó.

Một màn trình diễn kỳ quặc do “báo cáo doanh thu giả”

Nguyên nhân bắt nguồn từ việc có người phát hiện ra bài báo của TechCrunch đăng vào tháng 7 năm 2025. Trong đó đề cập rằng doanh thu định kỳ hàng năm của Cluely trong vòng một tuần đã tăng gấp đôi, đạt 7 triệu USD. Số liệu này bị nghi ngờ là giả mạo.

Đối mặt với nghi vấn, CEO của Cluely, Roy Lee, lại khá thành thật. Anh nhanh chóng đăng bài thừa nhận, rằng khi nhận cuộc gọi của phóng viên, anh đã vô ý báo số liệu này mà không nghĩ sẽ được đưa vào bài báo chính thức. Có vẻ như để chứng minh không cố ý phóng đại, anh còn đăng tải số liệu thực tế của Cluely vào tháng 6 năm 2025, doanh thu hàng năm của dịch vụ tiêu dùng là 2,7 triệu USD, doanh thu hàng năm của dịch vụ doanh nghiệp là 2,5 triệu USD, tổng cộng 5,2 triệu USD.

Mọi chuyện đến đây không có gì đặc biệt, lời giải thích cũng hợp lý.

Nhưng cùng ngày hôm đó, phóng viên của TechCrunch, Julie Bort, đã phản bác lại lời của Roy. Cô cho biết, cuộc phỏng vấn này do đội PR của Cluely chủ động sắp xếp, có ghi âm ghi hình rõ ràng, không phải là cuộc trò chuyện ngẫu nhiên.

Roy Lee không tiếp tục giải thích bằng văn bản, mà chọn cách phản hồi mang tính kịch hơn. Anh đăng tải một video kèm theo dòng trạng thái: “Tin lớn: CEO của Cluely chính thức phản hồi TechCrunch.”

Trong video, anh đeo kính râm, ăn mặc chỉnh tề, ngồi trước máy quay, bàn có đặt micro, trông như chuẩn bị phát một tuyên bố nghiêm túc. Nhưng môi trường trong khung hình không phải văn phòng, mà giống như phòng khách, bên cạnh có một chiếc máy tính để bàn cổ điển, màn hình đang phát trò chơi Subway Surfers—một biểu tượng giải trí “chém gió” kinh điển. Nội dung phản hồi của Roy cũng hoàn toàn không mang tính chính thức, mà giống như một màn trình diễn tự chế, pha chút tự trào và khoe khoang, giọng điệu như rapper freestyle.

Thậm chí còn kỳ quặc hơn, vào cuối video, anh đứng dậy từ sau bàn, người CEO trông rất nghiêm túc, nhưng lại không mặc quần…

Vậy là, một cuộc khủng hoảng truyền thông ban đầu về “báo cáo doanh thu giả” đã bị biến thành một màn tự chế thu hút lượt xem, tự “troll” chính mình.

a16z đặt cược vào nền kinh tế chú ý

Thị trường vốn cũng không quá để ý đến kiểu nhân cách biểu diễn này của nhà sáng lập. Tháng 6 năm 2025, Cluely công bố hoàn thành vòng gọi vốn Series A trị giá 15 triệu USD, trong đó có sự tham gia của các quỹ đầu tư danh tiếng như Andreessen Horowitz (a16z). Một trong các đối tác của họ, Bryan Kim, từng đề cập trong một podcast rằng: Trong thời đại AI, mô hình “sản phẩm thủ công + tăng trưởng chậm” đã không còn đủ sức nữa, lan truyền theo kiểu virus chính là một phần của sản phẩm.

Ông cho rằng “mô hình khởi nghiệp AI mới” là, trong thời đại các khả năng của mô hình dần trở thành hàng hóa, sự chú ý của người dùng bắt đầu trở thành một tài nguyên then chốt. Ai có thể chiếm lĩnh được sự chú ý của người dùng trước tiên, người đó có khả năng xây dựng một “vách thành” mới cho doanh nghiệp của mình.

Từ tranh cãi về “gian lận” của Interview Coder, đến câu chuyện bị đuổi học ở Columbia, rồi đến video phản hồi kỳ quặc lần này, toàn bộ thương hiệu cá nhân của Roy Lee gần như đều xây dựng theo con đường này: tranh cãi chính là nội dung truyền thông. Điều này cũng dễ hiểu vì sao a16z lại chọn đầu tư vào Cluely, đầu tư vào Roy Lee.

Khi tranh cãi trở thành chiến lược tăng trưởng

Trong các câu chuyện khởi nghiệp trước đây, tăng trưởng thường đến từ năng lực sản phẩm, hàng rào công nghệ và mô hình kinh doanh. Nhưng ngày nay, trong môi trường internet, một nguồn lực khác ngày càng trở nên quan trọng—đó chính là sự chú ý.

Logic này đã được chứng minh từ lâu trong ngành công nghiệp tiền mã hóa. Nhiều dự án crypto tạo ra các chủ đề, tranh cãi, thậm chí các sự kiện kịch tính để thu hút sự chú ý của người dùng, rồi chuyển lượng truy cập đó thành tăng trưởng sản phẩm hoặc giá trị thương mại, đặc biệt là nhờ sự nổi lên của Meme, nơi hoàn toàn dựa vào truyền thông, không cần sản phẩm truyền thống.

Ở một mức độ nào đó, video phản hồi của Roy Lee chính là một ví dụ điển hình của logic này: khi có tin tiêu cực, thay vì cố gắng đàn áp tranh cãi, tốt hơn hết là biến tranh cãi đó thành nội dung truyền thông để lan tỏa.

Có thể thấy, trong môi trường internet hiện nay, sự chú ý thường có giá trị hơn cả việc giải thích sự thật.