Thị trường Trái phiếu Toàn cầu đối mặt với rủi ro hệ thống khi lợi suất tăng vọt sau khi hạ xếp hạng tín dụng

Thế giới tài chính vừa nhận được một lời cảnh tỉnh tỉnh thức. Khi Moody’s hạ xếp hạng tín dụng của Mỹ xuống Aa1 vào tuần trước—loại bỏ quốc gia có xếp hạng AAA cuối cùng khỏi nhóm ưu tú đó—đã kích hoạt một chuỗi phản ứng dây chuyền làm đảo lộn giá trị tài sản trên toàn cầu. Lợi suất trái phiếu Kho bạc bùng nổ phản ứng, với kỳ hạn 30 năm tăng lên 5.012%, kỳ hạn 10 năm đạt 4.54%, và kỳ hạn 2 năm chạm 4.023%. Đây không phải là một việc định giá lại từ từ; đó là một sự sụp đổ của thị trường đã phơi bày mức độ mong manh của niềm tin nhà đầu tư đã trở nên như thế nào. Phán quyết hạ xếp hạng là rõ ràng: nhiều thập kỷ nợ công tăng cao, các khoản thanh toán lãi suất phình to, và điều kiện tài chính thắt chặt hơn đã khiến tính bền vững tài chính của Mỹ ngày càng đáng ngờ. Như Moody’s đã tuyên bố, tỷ lệ nợ và thanh toán lãi hiện đang ở mức cao hơn đáng kể so với các quốc gia chủ nợ cùng loại.

Ảnh hưởng lan tỏa vượt qua mọi đại dương. Ở Vương quốc Anh, lợi suất trái phiếu 10 năm của Gilt tăng từ 4.64% lên 4.75%, phần nào do chiến dịch thắt chặt liên tục của Ngân hàng Trung ương Anh. Đức chứng kiến lợi suất Bund kỳ hạn 10 năm tăng từ 2.60% lên 2.64%. Ủy ban Châu Âu còn làm tối sầm triển vọng hơn nữa bằng cách cắt giảm dự báo tăng trưởng eurozone năm 2025 từ 1.3% xuống 0.9%, trích dẫn cả các vấn đề cấu trúc về tài chính và các trở ngại thương mại. Châu Á cũng không thoát khỏi. Lợi suất kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản tăng lên 1.49% sau khi Ngân hàng Nhật Bản nâng lãi suất lên 0.5% và rút lui khỏi các chính sách kích thích tiền tệ trong nhiều năm. Lợi suất của Hàn Quốc tăng ở tất cả các kỳ hạn—lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm đạt 2.69%, 5 năm là 2.501%, và 3 năm là 2.366%. Lợi suất 10 năm của Trung Quốc giảm nhẹ xuống còn 1.66%, nhưng chỉ vì thị trường đã loại bỏ khả năng phục hồi đáng kể nào cho năm 2025, khi lĩnh vực bất động sản vẫn còn gặp khó khăn và lạm phát vẫn còn khá ảm đạm.

Chiến lược giữ lãi suất của Powell làm sâu thêm áp lực sụp đổ thị trường trái phiếu

Quay trở lại Washington, Jerome Powell đã làm rõ quan điểm của mình: không cắt giảm lãi suất, không bơm thêm thanh khoản mới. Ông dựa vào khung “lãi suất cao hơn trong thời gian dài”, giữ lãi suất quỹ liên bang trong khoảng 4.25% đến 4.50%. Lý do của ông tập trung vào lạm phát liên quan đến thuế quan và những gì ông coi là một nền kinh tế kiên cường—nhưng niềm tin đó ngày càng mâu thuẫn với thực tế thị trường. Phố Wall hiện định giá chỉ còn 2.7 lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025, với kỳ vọng giảm lãi ngắn hạn nhanh chóng phai nhạt. Nếu Powell duy trì con đường hiện tại, lợi suất trái phiếu Kho bạc có thể vượt qua ngưỡng 5% mà các nhà giao dịch đã lâu lo sợ, thúc đẩy một đợt bán tháo rộng lớn hơn nữa.

Áp lực chính trị đối với Powell đã không ngừng nghỉ. Tổng thống Donald Trump đã công khai chỉ trích Fed, gần đây tuyên bố qua Truth Social rằng “đồng thuận là Fed nên cắt giảm lãi suất sớm hơn, thay vì muộn”. Tuy nhiên Powell từ chối nhượng bộ. Mối quan tâm của ông là chính đáng: cắt giảm lãi suất quá sớm, đặc biệt khi thuế quan có thể làm tăng lạm phát tiêu dùng khoảng 1%, sẽ làm sống lại vòng xoáy lạm phát mà Fed đã cố gắng kiềm chế trong nhiều năm. Nhà điều hành trung ương đã báo hiệu rằng ông sẽ không khuất phục trước áp lực chính trị, nhưng khi các động thái sụp đổ của thị trường trái phiếu gia tăng, ông có thể mất đi sự tự do lựa chọn.

Khủng hoảng dịch vụ nợ sẽ xảy ra nếu thị trường trái phiếu tháo chạy

Tính toán ngày càng trở nên nguy hiểm hơn theo từng tuần. Vay mượn tiêu dùng phụ thuộc vào tín dụng hợp lý, nhưng lãi suất thế chấp đã tăng gần 7.5%, bóp nghẹt khả năng phục hồi của thị trường nhà ở. Đầu tư doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng khi chi phí vốn tăng lên. Dữ liệu kinh tế sơ bộ cho thấy GDP quý I đã mềm đi do các trở ngại từ thuế quan. Người tiêu dùng chiếm tới 70% GDP của Mỹ, và việc tăng liên tục chi phí vay mượn có khả năng gây ra sự tiêu hủy nhu cầu. Kịch bản sụp đổ thị trường trái phiếu sẽ làm tê liệt tăng trưởng đúng vào lúc nền kinh tế cần kích thích, chứ không phải thắt chặt.

Phía sau cuộc đối đầu chính sách là một mối đe dọa tối tăm hơn: thực sự gặp khó khăn trong việc trả nợ. Dự kiến thâm hụt 2 nghìn tỷ USD cho năm 2025 kết hợp với các khoản thanh toán lãi hiện tại chiếm khoảng 15% ngân sách liên bang tạo ra một quỹ đạo không bền vững. Trong một đợt bán tháo dữ dội, Mỹ sẽ phải cắt giảm chi tiêu bắt buộc, hạ cấp xếp hạng tín nhiệm, và có thể gây tổn hại lâu dài đến uy tín của các tài sản Kho bạc Mỹ. Các ngân hàng khu vực nhỏ hơn, nắm giữ danh mục trái phiếu có lợi suất thấp trong thời kỳ dễ dàng tiền tệ, có thể chịu thiệt hại thảm khốc—lặp lại sự sụp đổ của Silicon Valley Bank năm 2023. Thiệt hại có thể lan rộng nhanh hơn lần này, và việc kiểm soát có thể trở nên bất khả thi.

Căng thẳng cốt lõi vẫn chưa được giải quyết: Powell không thể nới lỏng chính sách mà không đối mặt với lạm phát, nhưng ông cũng không thể giữ lãi suất mãi mãi mà không gây ra bất ổn tài chính. Nếu ông tính toán sai và sụp đổ thị trường trái phiếu vượt khỏi tầm kiểm soát, nền kinh tế sẽ đối mặt với cuộc khủng hoảng nợ mà không một nhà điều hành trung ương nào có thể in tiền để thoát khỏi. Những quý tới sẽ quyết định liệu quyết tâm của Powell có phải là tầm nhìn xa hay sự bướng bỉnh của ông sẽ được ghi nhớ như là khoảnh khắc để hệ thống rủi ro nội tại bắt đầu di căn.