Sau những con số: Tại sao lực lượng lao động của Trung Quốc lại làm việc nhiều giờ nhất toàn cầu?

Một phân tích toàn cầu gần đây về lực lượng lao động đã đặt Trung Quốc vào trung tâm của một cuộc trò chuyện quan trọng: công dân ở đây đang làm việc lâu hơn đáng kể so với các đối tác trên toàn thế giới. Với trung bình 49 giờ làm việc mỗi tuần, lực lượng lao động của Trung Quốc vượt xa không chỉ các quốc gia phát triển phương Tây mà còn các cường quốc kinh tế lân cận như Hàn Quốc và Nhật Bản. Thống kê đáng chú ý này đặt ra những câu hỏi cấp bách về phát triển bền vững và phúc lợi xã hội.

So sánh toàn cầu nổi bật: Hiểu về tuần làm việc kéo dài của Trung Quốc

Dữ liệu kể một câu chuyện thuyết phục. Trong khi công nhân châu Âu thường làm việc khoảng 35-40 giờ mỗi tuần và nhân viên Mỹ trung bình 42-45 giờ, con số 49 giờ của Trung Quốc nổi bật hơn hẳn. Điều làm cho sự chênh lệch này đặc biệt đáng chú ý là nó vẫn tồn tại bất chấp các cuộc trò chuyện toàn cầu ngày càng tăng về cân bằng công việc và cuộc sống cũng như phúc lợi nhân viên. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề của sự lựa chọn cá nhân—nó phản ánh các mô hình hệ thống sâu sắc trong cách nền kinh tế Trung Quốc hoạt động và cách các công ty tổ chức lực lượng lao động của họ.

Nhà nghiên cứu xã hội nổi bật, Giáo sư Đông Weiguo, đã nhấn mạnh rằng đây không chỉ là một sự tò mò thống kê mà còn là một mối quan tâm thực sự cần được xem xét nghiêm túc trên tất cả các lĩnh vực. Thách thức về giờ làm việc ở Trung Quốc không chỉ phản ánh năng suất kinh tế; nó còn báo hiệu điều gì đó mang tính nền tảng về cách xã hội cân bằng giữa phát triển và phúc lợi con người.

Động lực kinh tế: Cách cạnh tranh thúc đẩy lịch làm việc kéo dài

Sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc như một cường quốc kinh tế toàn cầu không xảy ra trong một chân không. Áp lực khốc liệt để duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế đã tạo ra một môi trường nơi mà việc làm việc kéo dài trở thành điều bình thường. Nhiều tập đoàn Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, sản xuất và tài chính, đã chấp nhận các lịch trình làm việc đòi hỏi như một chiến lược để tối đa hóa năng suất và thị phần.

Văn hóa làm việc “996” nổi tiếng—làm việc từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối sáu ngày mỗi tuần—đã trở thành biểu tượng của xu hướng này. Ban đầu chỉ là một ngoại lệ trong một số lĩnh vực, nhưng dần dần đã trở thành một phần cố hữu trong thực hành doanh nghiệp trên nhiều ngành. Văn hóa này phản ánh niềm tin sâu sắc rằng làm việc lâu hơn đồng nghĩa với sự cống hiến lớn hơn và kết quả kinh doanh vượt trội. Áp lực cạnh tranh để vượt mặt các đối thủ toàn cầu đã khiến các công ty ngần ngại giảm giờ làm việc, sợ rằng bất kỳ sự giảm nào cũng có thể làm suy yếu vị thế thị trường của họ.

Chênh lệch triết lý: Tại sao các phương pháp quản lý giữa Đông và Tây lại khác biệt

Có lẽ sự so sánh rõ ràng nhất xuất hiện khi xem xét cách các phương pháp quản lý của Trung Quốc khác biệt cơ bản so với các đối tác phương Tây của họ. Các công ty phương Tây, đặc biệt ở châu Âu và Bắc Mỹ, ngày càng áp dụng triết lý “làm việc thông minh hơn, không phải lâu hơn.” Phương pháp này ưu tiên hiệu quả trên mỗi đơn vị thời gian và nhận thức rằng nhân viên làm việc quá sức thường gặp phải giảm năng suất và tăng căng thẳng.

Các công ty châu Âu, bị hạn chế bởi các quy định lao động chặt chẽ và các kỳ vọng văn hóa về thời gian cá nhân, đã đầu tư mạnh vào hiệu quả hoạt động, ứng dụng công nghệ và kỹ thuật quản lý tinh gọn. Các công ty Mỹ cũng nhận thức rõ rằng việc thu hút nhân tài hàng đầu thường đòi hỏi các gói lợi ích cạnh tranh, bao gồm giờ làm việc hợp lý và các sắp xếp linh hoạt.

Ngược lại, các doanh nghiệp Trung Quốc truyền thống nhấn mạnh việc sử dụng lao động cường độ cao như một con đường để đạt lợi thế cạnh tranh. Thay vì tái cấu trúc căn bản các quy trình làm việc, phản ứng mặc định trước áp lực là huy động thêm giờ làm việc từ nhân viên hiện có. Sự khác biệt về triết lý này giải thích phần lớn lý do tại sao giờ làm việc ở Trung Quốc vẫn duy trì ở mức cao ngay cả khi các công nghệ nâng cao năng suất trở nên phổ biến toàn cầu.

Xây dựng giải pháp: Khung ba cấp cho sự thay đổi

Việc giải quyết thách thức về giờ làm việc đòi hỏi hành động phối hợp trên nhiều lĩnh vực. Giáo sư Đông Weiguo và các nhà phân tích khác đã đề xuất một phương pháp toàn diện:

Can thiệp của Chính phủ: Đặt ra các tiêu chuẩn rõ ràng
Các cơ quan lao động cần tăng cường thực thi các quy định hiện có đồng thời thiết lập các định nghĩa rõ ràng về giờ làm việc hợp lý. Các hình phạt cho vi phạm làm thêm giờ có hệ thống nên tăng lên, và các cuộc kiểm tra cần trở nên nghiêm ngặt hơn. Các chính sách khuyến khích có thể thưởng cho các công ty giảm giờ làm việc thành công trong khi duy trì năng suất—chứng minh rằng hiệu quả và lịch trình hợp lý không loại trừ lẫn nhau.

Chuyển đổi doanh nghiệp: Hiệu quả hơn là kiệt sức
Các công ty cần thực sự cam kết chuyển lợi thế cạnh tranh từ “số lượng lao động” sang “chất lượng sản phẩm trên giờ làm việc.” Điều này đòi hỏi đầu tư vào tự động hóa, tối ưu hóa quy trình và đào tạo nhân viên. Các tổ chức thành công trong việc thực hiện các thay đổi này thường phát hiện ra rằng giảm giờ làm việc thực sự liên quan đến năng suất tổng thể cao hơn, chi phí thay thế nhân viên thấp hơn và thúc đẩy đổi mới—một kịch bản đôi bên cùng có lợi thường bị bỏ lỡ trong tư duy truyền thống.

Vận động xã hội: Chuẩn hóa cân bằng
Các nền tảng truyền thông nên làm nổi bật các câu chuyện thành công của các công ty đạt kết quả tốt với giờ làm việc hợp lý. Các liên đoàn lao động cần tích cực vận động vì quyền lợi của người lao động và các lịch trình công bằng. Đồng thời, người lao động cần phát triển các quan điểm lành mạnh hơn về tham vọng nghề nghiệp và sự hoàn thiện cá nhân, nhận thức rằng cuộc sống ý nghĩa tồn tại ngoài nơi làm việc.

Tiến về phía trước: Cơ hội trong thách thức

Việc giờ làm việc của Trung Quốc vượt quá các tiêu chuẩn toàn cầu không phải là một đặc điểm bất biến của sự phát triển kinh tế. Thay vào đó, nó phản ánh các lựa chọn—một số có ý thức, nhiều thói quen—mà xã hội có thể xem xét lại và định hình lại. Khi Trung Quốc tiếp tục con đường phát triển của mình, tối ưu hóa giờ làm việc không phải là một sự thỏa hiệp về tham vọng mà là một khoản đầu tư cho sự tăng trưởng bền vững, lấy con người làm trung tâm, mang lại lợi ích cho người lao động, các công ty và nền kinh tế rộng lớn hơn.