Yuan trở lại thời kỳ "6": điều này có ý nghĩa gì đối với nhà đầu tư?

Cuối tháng 11, tỷ giá nhân dân tệ-đô la đã chính thức vượt ngưỡng 7,0, đánh dấu sự trở lại chính thức của đồng tiền Trung Quốc trong “kỷ nguyên 6” lần đầu tiên sau 15 tháng. Đây không phải là điều bất ngờ, mà là sự hoàn thiện tự nhiên của một xu hướng bắt đầu từ nhiều tháng trước. Các nhà phân tích, đứng đầu là Goldman Sachs với báo cáo về triển vọng 2026, đã vạch rõ lộ trình: theo các mô hình định giá của họ, nhân dân tệ sẽ bị đánh giá thấp gần 30% so với đô la.

Tại sao đúng lúc này?

Sự tăng giá của nhân dân tệ không phải là một sự kiện riêng lẻ, mà là sự hội tụ của ít nhất bốn yếu tố đồng thời.

Chu kỳ thương mại cuối năm: Vào tháng 12, các doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc thường theo quy trình đã được thiết lập—chuyển đổi lợi nhuận bằng đô la sang nhân dân tệ để “kết thúc sổ sách” và phân phối thưởng theo mùa. Trong 11 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu Trung Quốc đạt mức kỷ lục, thặng dư thương mại vượt 1 nghìn tỷ đô la lần đầu tiên. Nhu cầu theo mùa về nhân dân tệ này, được thúc đẩy bởi các đơn hàng đặc biệt nhận được, đã tăng tốc đáng kể quá trình tăng giá.

Suy yếu cấu trúc của đô la: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã cắt giảm lãi suất ba lần trong năm 2025, khiến Chỉ số Đô la giảm 9,69% từ đầu năm đến mức 97,97—kết quả tồi tệ nhất trong tám năm qua. Khi đô la mất giá toàn cầu, các đồng tiền khác, bao gồm nhân dân tệ, tự nhiên tăng giá gần như ngay lập tức. Hiện tượng này các nhà phân tích của Orient Securities gọi là “tăng giá thụ động”.

Sự trở lại của dòng vốn về tài sản Trung Quốc: Dù chiến tranh thương mại do Trump kích hoạt và việc Moody’s hạ xếp hạng tín nhiệm quốc gia Mỹ, các quỹ quốc tế đã bắt đầu tìm nơi trú ẩn trong các tài sản định giá bằng nhân dân tệ và cổ phiếu Hồng Kông. Từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2025, các quỹ cổ phiếu tập trung vào Hồng Kông ghi nhận dòng chảy ròng 67,7 tỷ HKD—hoàn toàn đảo ngược so với năm 2024.

Niềm tin vào nền kinh tế Trung Quốc: Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế cùng lúc nâng dự báo tăng trưởng GDP Trung Quốc, xác nhận rằng tiềm năng kinh tế của đất nước vẫn vững chắc. Xuất khẩu không còn tập trung vào các sản phẩm giá rẻ nữa, mà đã chuyển sang bán dẫn (+25,6%), phương tiện năng lượng mới (+17,6%) và đóng tàu—các ngành có giá trị gia tăng cao, đảm bảo khả năng chống chịu của thặng dư thương mại.

Tỷ giá nhân dân tệ-euro và cân bằng tiền tệ toàn cầu

Một yếu tố thường bị bỏ qua là việc nhân dân tệ tăng giá không đồng nghĩa với việc đồng tiền này mạnh lên “tuyệt đối”. Nếu nhìn vào các chỉ số tổng hợp—CFETS, BIS, SDR—thì nhân dân tệ thực tế đã mất giá so với rổ các đồng tiền toàn cầu, giảm xuống dưới mức 100 trên các chuẩn này. Điều này có nghĩa là trong khi nhân dân tệ tăng vọt so với đô la (và tỷ giá nhân dân tệ-euro phản ánh điều này), sức mạnh tổng thể của nó vẫn ở mức trung bình. Đây là tình huống trong đó đô la là “kẻ thua cuộc” thực sự, kéo theo euro giảm giá cùng chiều, dù với mức độ ít hơn.

Các chuyên gia của Yuekai Securities cho rằng chính sự phân kỳ này tạo ra cơ hội: nhân dân tệ vẫn còn dư địa phục hồi, đặc biệt khi các mức giá nội địa Trung Quốc vẫn cạnh tranh trong khi lạm phát nước ngoài cao.

Điều này có ý nghĩa gì cho nhà đầu tư?

Câu trả lời phụ thuộc vào ngành và chiến lược cá nhân.

Với cổ phiếu A-share: Mối tương quan tích cực giữa việc tăng giá nhân dân tệ và hiệu suất thị trường chứng khoán Trung Quốc đã được xác nhận nhiều lần từ năm 2017 trở đi. Goldman Sachs tính toán rằng mỗi mức tăng 0,1% tỷ giá sẽ dẫn đến định giá cổ phiếu cao hơn 3-5%. Điều này sẽ hỗ trợ đà tăng của chỉ số, mặc dù tác động sẽ khác nhau đáng kể giữa các ngành.

Với các ngành truyền thống hướng xuất khẩu (dệt may, thiết bị điện tử): Việc nhân dân tệ tăng giá khiến họ kém cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, vì sản phẩm của họ, tính theo tiền tệ nội địa, trở nên đắt đỏ hơn. Tác động đến biên lợi nhuận sẽ rõ rệt.

Với các ngành “nhập khẩu ròng” (năng lượng, nông nghiệp, nguyên liệu): Sẽ hưởng lợi trực tiếp từ việc tăng giá, vì chi phí nhập khẩu quốc tế sẽ giảm. Tương tự, các công ty có khoản nợ lớn bằng đô la—công nghệ, vận tải biển, hàng không, utilities—sẽ thấy gánh nặng nghĩa vụ tài chính giảm đi.

Với các khoản tiền gửi ngoại tệ: “Lợi nhuận âm” đã trở thành hiện thực. Ai đã chuyển đổi nhân dân tệ sang đô la để đầu tư trái phiếu Mỹ sẽ nhận ra rằng, dù lợi nhuận danh nghĩa 5%, mất giá tiền tệ sẽ xóa sạch lợi nhuận đó. Ngay cả các khoản gửi bằng đô la, từng được xem là nơi trú ẩn an toàn, giờ đây cũng mang lại mất mát thực sự về sức mua bằng nhân dân tệ.

Với tiêu dùng xuyên biên giới: Người mua hàng từ nước ngoài sẽ hưởng lợi trực tiếp—mỗi giao dịch bằng đô la hoặc euro đều mang theo mức giảm giá 5-10% so với các tháng trước.

Tương lai của nhân dân tệ sẽ ra sao?

Không nên mong đợi các biến động mạnh. Ngân hàng trung ương Trung Quốc đã nhấn mạnh lần thứ tư liên tiếp cam kết giữ tỷ giá nhân dân tệ “cơ bản ổn định ở mức hợp lý và cân đối”. Goldman Sachs dự báo sẽ có sự tăng giá “từng bước và có kiểm soát”, không bùng nổ.

Các dự báo cho năm 2026 cho thấy đô la sẽ tiếp tục mất giá (Bloomberg dự báo giảm 3% nữa của Dollar Index), điều này sẽ thúc đẩy sự tăng giá thụ động của nhân dân tệ. Mức 6,8 so với đô la được xem là một mốc tham chiếu khả thi trong những tháng tới.

Tuy nhiên, do hệ thống phức tạp—tỷ giá nhân dân tệ-euro, các động thái toàn cầu, các quyết định chính sách tiền tệ—các nhà đầu tư cá nhân nên tránh đầu cơ vào các biến động ngắn hạn. Thay vào đó, cần hiểu xu hướng chung, đa dạng hóa các công cụ phòng hộ, xác định các ngành sẽ hưởng lợi từ việc tăng giá và ngành sẽ chịu thiệt, điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp.

Chìa khóa không phải là dự đoán chính xác tỷ giá ngày mai, mà là xây dựng chiến lược phù hợp với trung hạn và dài hạn, khi nhân dân tệ tiếp tục chu kỳ tăng giá vừa phải của mình.