Cạm bẫy đồng nhân dân tệ tăng giá? 7.00 không chỉ là ngưỡng tâm lý mà còn là giới tuyến sinh tử của các nhà xuất khẩu

Kinh tế yếu ớt nhưng tiền tệ lại mạnh lên — mâu thuẫn này đang định hình lại nhận thức của các nhà đầu tư toàn cầu về Trung Quốc.

Tuần này, USD/CNH gần chạm mức 7.00 tâm lý, sự biến động tỷ giá dường như bình thường, nhưng thực chất phản ánh một cuộc đấu tranh chính sách sâu sắc. Mặc dù dữ liệu sản xuất và bán lẻ của Trung Quốc tháng 11 đều kém khả quan, nhân dân tệ offshore lại bất thường vững vàng, thậm chí còn lập đỉnh mới trong 14 tháng. Sự trái ngược này đằng sau là một bước ngoặt hiếm hoi của chính quyền Bắc Kinh.

Gợi ý từ định giá của Ngân hàng Trung ương: tăng giá không phải là điều bất ngờ, mà là lựa chọn

Trong ba năm qua, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc thường đặt trung tâm tỷ giá USD/CNY dưới mức ước tính của mô hình để duy trì ổn định tỷ giá. Nhưng gần đây, quy tắc này đã bị phá vỡ. Ngân hàng trung ương bắt đầu cố định trung tâm tỷ giá trên mức ước tính của mô hình, điều chỉnh mang tính kỹ thuật này thực ra gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ — Bắc Kinh không còn phản ứng thụ động trước áp lực đồng nhân dân tệ nữa, mà chủ động thúc đẩy tăng giá.

Báo cáo của Ngân hàng OCBC mô tả điều này như một “hành động cân nhắc kỹ lưỡng”, nhằm hướng đồng nhân dân tệ đi theo quỹ đạo tăng giá dần dần. Đây không phải là hành động vội vàng, mà là chiến lược được thiết kế cẩn thận.

Thặng dư thương mại 1 nghìn tỷ USD và cuộc chơi tâm lý của doanh nghiệp

Trong 11 tháng đầu năm, Trung Quốc đã đạt thặng dư thương mại 1 nghìn tỷ USD, dự trữ ngoại hối khổng lồ đang thay đổi quyết định đổi ngoại tệ của các doanh nghiệp xuất khẩu.

Một nhà giao dịch ngoại hối dày dạn tại Thượng Hải mô tả cảnh tượng này: khi tỷ giá từ 7.10 giảm xuống 7.05, các doanh nghiệp bắt đầu hoảng loạn. Họ lo lắng việc chậm chuyển đổi ngoại tệ sẽ làm tăng chi phí thưởng cuối năm, vì vậy họ tranh nhau đổi USD lấy nhân dân tệ. Hiện tượng “kỳ vọng tăng giá tự thân” này tạo ra một lực đẩy hướng lên, hỗ trợ tính đàn hồi ngắn hạn của nhân dân tệ.

Tuy nhiên, điều này cũng phơi bày một sự mất cân đối kinh tế sâu xa hơn. Xuất khẩu bùng nổ đã kìm hãm tăng trưởng nội địa, dữ liệu sản xuất công nghiệp và bán lẻ yếu chính là minh chứng rõ ràng.

Tăng giá như con dao hai lưỡi: thúc đẩy hay làm tổn thương xuất khẩu?

Ngân hàng Brown Brothers Harriman cho rằng, việc nhân dân tệ tăng giá mang lại giá trị chiến lược. Đồng tiền mạnh hơn có thể giảm chi phí nhập khẩu, nâng cao thực chất sức mua của gia đình, cung cấp công cụ cho sự chuyển đổi của nền kinh tế Trung Quốc từ dựa vào xuất khẩu sang dựa vào tiêu dùng. Trong giai đoạn điều chỉnh bất động sản, tăng giá có thể làm dịu nhu cầu nội địa; dưới bóng đen của lạm phát toàn cầu, tăng giá có thể chống đỡ chi phí nhập khẩu.

Tuy nhiên, Standard Chartered và Goldman Sachs đã cảnh báo. Mức 7.00 không chỉ là ngưỡng tâm lý, mà còn là giới hạn lợi nhuận của các nhà xuất khẩu. Tăng giá quá nhanh có thể phản tác dụng, làm giảm sức cạnh tranh và khiến nền kinh tế tiếp tục hạ nhiệt.

Chuyên gia phân tích ngoại hối Chris Turner của ING chỉ ra rằng, nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tiếp tục giảm lãi suất hai lần nữa trong năm 2026 như dự kiến, đồng USD yếu đi sẽ kéo dài, USD/CNH có khả năng giảm xuống dưới 7.00. Nhưng rủi ro cũng tồn tại: leo thang thuế quan Mỹ-Trung có thể đẩy USD/CNY lên mức 7.40-7.50; biến động hàng hóa toàn cầu cũng sẽ tác động đến xu hướng của nhân dân tệ.

Bộ công cụ chính sách: các lựa chọn làm dịu của Ngân hàng trung ương

Khi tốc độ tăng giá vượt quá kiểm soát, Bắc Kinh có nhiều biện pháp làm dịu. Ngân hàng Nhân dân có thể nâng tỷ lệ dự trữ ngoại hối để hấp thụ thanh khoản, hoặc củng cố khung quản lý vĩ mô thận trọng, thậm chí điều chỉnh bước giảm trung tâm tỷ giá để làm chậm đà tăng giá. Capital Economics nhấn mạnh rằng, Trung Quốc sẽ không chủ động giảm giá mạnh để phòng ngừa rủi ro tài chính, nhưng cần tìm ra điểm cân bằng giữa khả năng cạnh tranh xuất khẩu và tái cân bằng nền kinh tế.

Bản chất của giao dịch kỳ vọng

Thị trường hiện tại giống như một cuộc chơi dự đoán. Các nhà đầu tư toàn cầu đang chuẩn bị sớm cho các kịch bản trung hạn: giả định trong hai năm tới, chênh lệch lãi suất Mỹ-Trung thu hẹp, đồng USD yếu đi, các chính sách được truyền thông ổn định, đồng nhân dân tệ có điều kiện phục hồi dần. Đây không phải là đặt cược theo chiều một chiều, mà là “bổ sung vị thế thấp trong điều kiện rủi ro kiểm soát được”.

Đối với các nhà đầu tư toàn cầu, điều này có nghĩa là xem xét lại logic định giá tài sản Trung Quốc. Tăng trưởng và lãi suất vẫn còn quan trọng, nhưng giá trị chiến lược của tiền tệ và quyết tâm cải cách phía sau đang trở thành những biến số mới không thể bỏ qua. $7.00 không chỉ là mục tiêu tỷ giá, mà còn là thước đo quan trọng cho quá trình chuyển đổi kinh tế của Trung Quốc.