Tỷ giá Đài tệ vượt qua mức 30! Đồng USD có quay trở lại tăng không? Phân tích toàn diện xu hướng tỷ giá năm 2025

Từ hoảng loạn đến phấn khích: Tại sao TWD đột nhiên đảo chiều mạnh mẽ?

Còn nhớ cách đây một tháng, thị trường còn lo lắng về việc đồng Đài tệ giảm giá xuống mức 34, 35? Chỉ trong vòng 30 ngày, tình hình đã hoàn toàn lật ngược. Gần đây, đồng Đài tệ đã diễn ra một đợt tăng giá khiến người ta phải kinh ngạc—tăng tới 5% trong ngày, lập kỷ lục tăng lớn nhất trong 40 năm, thậm chí có lúc lên tới 29.59, vượt qua ngưỡng tâm lý 30.

Đợt tăng này dữ dội đến mức nào? Trong hai ngày giao dịch, đồng Đài tệ đã tăng gần 10%, khối lượng giao dịch ngoại hối cũng lập kỷ lục thứ ba trong lịch sử. Ngược lại, các đồng tiền châu Á khác trong cùng kỳ lại khá bình thường—đồng Singapore tăng 1.41%, yên Nhật tăng 1.5%, won Hàn Quốc tăng 3.8%, nhưng đều không thể sánh bằng đà tăng bất thường của TWD.

Là một nền kinh tế hướng xuất khẩu điển hình, Đài Loan có tỷ lệ đầu tư ròng ra nước ngoài chiếm tới 165% GDP, khiến nền kinh tế Đài Loan rất nhạy cảm với biến động tỷ giá. Đối mặt với biến động dữ dội như vậy, chính phủ đã khẩn trương can thiệp để trấn an thị trường—tổng thống phát biểu, Ngân hàng Trung ương tổ chức họp báo làm rõ không can thiệp vào thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, tâm lý thị trường vẫn còn dao động không ngừng.

Ba yếu tố thúc đẩy đồng TWD tăng giá: Chính sách, bế tắc và hoảng loạn thị trường

Chính sách hỗ trợ mở đầu cho đợt tăng giá

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hoãn thực thi thuế quan đối xứng thêm 90 ngày, chính sách này trở thành điểm bùng nổ cho đợt tăng của TWD. Thị trường ngay lập tức hình thành hai kỳ vọng lớn: các nhà mua hàng toàn cầu sẽ tập trung mua hàng Đài Loan, có lợi cho xuất khẩu; đồng thời, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) bất ngờ nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Đài Loan, chỉ số chứng khoán Đài Bắc cũng rất ấn tượng. Những tin tích cực này đã thu hút dòng vốn ngoại đổ mạnh vào, trở thành động lực thúc đẩy TWD tăng giá lần đầu.

Ngân hàng trung ương đối mặt với khó khăn chính trị ngoại giao

Dù Ngân hàng Trung ương đã phát đi tuyên bố khẩn cấp, nhưng các vấn đề thị trường quan tâm nhất—liệu đàm phán Mỹ-Taiwan có liên quan đến điều khoản tỷ giá hay không—lại chưa được phản hồi rõ ràng. Thực tế, chính quyền Trump đã rõ ràng trong “Chương trình công bằng và Đối ứng” rằng “can thiệp tỷ giá” là trọng tâm xem xét, khiến Ngân hàng Trung ương rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: can thiệp có thể bị Mỹ cáo buộc là thao túng tỷ giá, nhưng không can thiệp thì không thể kiểm soát đà tăng giá.

Trong quý I, thặng dư thương mại của Đài Loan đạt 23.57 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ, trong đó thặng dư với Mỹ tăng vọt 134% lên 22.09 tỷ USD. Nếu cấu trúc thương mại như vậy mà không có sự can thiệp của Ngân hàng Trung ương, đồng TWD thực sự đối mặt với áp lực tăng giá lớn.

Hoạt động phòng ngừa rủi ro tập thể của các tổ chức tài chính

Báo cáo của UBS chỉ ra rằng, đợt biến động bất thường này đã vượt quá phạm vi các chỉ số kinh tế truyền thống có thể giải thích. Các hoạt động phòng ngừa rủi ro tỷ giá quy mô lớn của các công ty bảo hiểm và doanh nghiệp xuất khẩu Đài Loan, cùng với việc đóng vị thế chốt lãi các giao dịch chênh lệch lãi suất bằng TWD, đã làm tăng thêm mức độ biến động của tỷ giá. UBS cảnh báo rằng, nếu đưa quy mô phòng ngừa rủi ro ngoại hối trở về mức xu hướng, có thể gây ra áp lực bán ra USD khoảng 1000 tỷ USD—tương đương 14% GDP của Đài Loan.

The Times (Anh) còn chỉ ra rằng, các công ty bảo hiểm nhân thọ Đài Loan nắm giữ tới 1.7 nghìn tỷ USD tài sản nước ngoài (chủ yếu là trái phiếu Mỹ), nhưng lâu nay thiếu các biện pháp phòng ngừa tỷ giá đầy đủ. Nguyên nhân là “trước đây, Ngân hàng Trung ương luôn có thể kiểm soát tốt đà tăng của TWD”, nhưng lần này, họ đang đối mặt với những giới hạn chưa từng có.

Đô la Mỹ sẽ tăng trở lại không? Dự đoán 4 xu hướng tỷ giá trong tương lai

Giới hạn của đà tăng giá: Ngưỡng 28 không dễ vượt qua

Mặc dù thị trường dự đoán chính phủ Mỹ sẽ gây sức ép để đồng USD tiếp tục tăng giá, nhưng các chuyên gia đều cho rằng khả năng đồng TWD lên tới 28 đổi 1 USD là rất thấp. Phần lớn phân tích đều cho rằng đà tăng của TWD đã gần tới giới hạn.

Xem xét hợp lý qua mô hình định giá

Chỉ số tỷ giá thực hiệu quả (REER) do Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) xây dựng, lấy 100 làm trung bình cân bằng. Tính đến cuối tháng 3, dữ liệu cho thấy:

• Chỉ số USD khoảng 113 → rõ ràng đang “định giá quá cao”
• Chỉ số TWD duy trì quanh 96 → “hợp lý nhưng hơi thấp”
• Chỉ số yên Nhật và won Hàn lần lượt là 73 và 89 → đồng tiền các nước xuất khẩu châu Á đều bị định giá thấp

Điều này cho thấy, so với USD, đà tăng của TWD còn có thể, nhưng không còn vô hạn.

So sánh với các đồng tiền khu vực: mức tăng không đặc biệt

Nếu kéo dài quan sát từ đầu năm đến nay, có thể thấy mức tăng của TWD tương đương với các đồng tiền khu vực:

• TWD tăng 8.74%
• Yên Nhật tăng 8.47%
• Won Hàn tăng 7.17%

Dù gần đây TWD tăng nhanh, nhưng xét theo dài hạn, xu hướng này không khác biệt nhiều so với các đồng tiền trong khu vực.

Dự báo của UBS: ngắn hạn còn tiếp tục tăng, nhưng có giới hạn

UBS tổng hợp nhiều chỉ số cho rằng, đà tăng của TWD trong ngắn hạn vẫn còn tiếp tục. Thứ nhất, mô hình định giá cho thấy TWD đã từ mức thấp hợp lý chuyển sang mức hợp lý cao hơn 2.7 độ lệch chuẩn; thứ hai, thị trường phái sinh ngoại hối thể hiện kỳ vọng tăng giá mạnh nhất trong 5 năm; thứ ba, kinh nghiệm lịch sử cho thấy, sau các đợt tăng mạnh trong ngày, thường sẽ không xảy ra điều chỉnh ngay lập tức.

Tuy nhiên, UBS cũng cảnh báo rằng, nếu tỷ trọng thương mại của TWD tăng thêm 3% (gần mức giới hạn Ngân hàng Trung ương chấp nhận), chính phủ có thể sẽ tăng cường can thiệp để làm dịu biến động.

Làm thế nào để tìm kiếm cơ hội đầu tư trong biến động tỷ giá?

Gợi ý cho các nhà giao dịch ngoại hối dày dạn

Nếu bạn đã có kinh nghiệm giao dịch, có thể trực tiếp tham gia thị trường ngoại hối để giao dịch ngắn hạn USD/TWD hoặc các cặp tiền liên quan, bắt kịp cơ hội biến động. Hoặc, sử dụng các hợp đồng kỳ hạn và các sản phẩm phái sinh khác để thực hiện arbitrage hoặc phòng ngừa rủi ro, khóa lợi nhuận từ đà tăng.

Ba nguyên tắc dành cho nhà đầu tư mới

Người mới tham gia thị trường ngoại hối muốn nắm bắt cơ hội biến động gần đây, nhất định phải ghi nhớ các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, dùng số vốn nhỏ để thử nghiệm, tuyệt đối không đuổi theo đỉnh hoặc giao dịch nhiều lần, tâm lý mất cân bằng có thể dẫn đến thua lỗ toàn diện. Thứ hai, nhiều nền tảng giao dịch ngoại hối cung cấp tài khoản mô phỏng, nhà đầu tư mới nên thử nghiệm chiến lược trong môi trường ảo trước khi dùng tiền thật. Thứ ba, luôn đặt lệnh dừng lỗ để bảo vệ vốn.

Chiến lược phân bổ dài hạn

Nếu bạn hướng tới đầu tư dài hạn, cần nhận thức rõ rằng nền kinh tế Đài Loan vững mạnh, ngành bán dẫn xuất khẩu liên tục phát triển, TWD có thể dao động trong khoảng 30 đến 30.5. Tuy nhiên, tỷ trọng tỷ giá không nên quá tập trung, khuyến nghị giữ trong phạm vi 5%-10% tổng tài sản, phần còn lại phân bổ đa dạng vào các tài sản toàn cầu khác để giảm thiểu rủi ro chung.

Muốn kiếm lợi từ chênh lệch tỷ giá ổn định, việc sử dụng đòn bẩy thấp khi giao dịch USD/TWD là lựa chọn hợp lý. Đồng thời, cần theo dõi sát sao các chính sách của Ngân hàng Trung ương Đài Loan và các diễn biến mới nhất trong đàm phán thương mại Mỹ-Đài, vì đây là các biến số ảnh hưởng chính đến tỷ giá.

Ngoài ra, tránh đặt tất cả trứng vào một giỏ, có thể kết hợp đầu tư vào cổ phiếu Đài Loan hoặc trái phiếu để đa dạng hóa danh mục, dù tỷ giá có biến động lớn, rủi ro chung của danh mục vẫn được kiểm soát.

Nhìn lại xu hướng 10 năm: Lịch sử biến động tỷ giá của TWD

Trong 10 năm qua (tháng 10/2014 đến 10/2024), tỷ giá USD/Đài tệ dao động trong khoảng 27 đến 34, biến động khoảng 23%. Trong khi đó, đồng yên Nhật, được xem là tiền tệ trú ẩn, biến động tới 50% (từ 99 đến 161), gấp đôi so với TWD. Lãi suất của TWD không biến động nhiều, nên chủ yếu biến động do chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Từ 2015 đến 2018, đối mặt khủng hoảng chứng khoán Trung Quốc và khủng hoảng nợ châu Âu, Fed chậm lại việc thu hẹp quy mô mua trái phiếu, quay lại nới lỏng định lượng, khiến TWD mạnh lên. Sau 2018, Fed bắt đầu tăng lãi suất, dự định thu hẹp bảng cân đối, nhưng đến năm 2020, dịch bệnh bùng phát, Fed mở rộng bảng cân đối gấp đôi trong thời gian ngắn—từ 4.5 nghìn tỷ USD lên 9 nghìn tỷ USD, lãi suất về 0.

Trong môi trường USD mất giá, thanh khoản dồi dào, TWD liên tục tăng giá, thậm chí chạm mức 27 đổi 1 USD. Nhưng từ 2022, lạm phát Mỹ vượt kiểm soát, Fed bắt đầu tăng lãi suất mạnh, USD tăng trở lại, tỷ giá TWD cũng điều chỉnh phù hợp và duy trì trong phạm vi hẹp.

Xem xét chu kỳ dài hơn từ 2013, Fed bắt đầu 3 đợt nới lỏng định lượng rồi dần thắt chặt, dòng vốn cũng dao động theo. Đến tháng 9/2024, Fed kết thúc chu kỳ tăng lãi suất, bắt đầu hạ lãi suất, tỷ giá mới có biến động trở lại.

Tổng hợp 10 năm, thị trường thừa nhận tồn tại một “ngưỡng tâm lý”—30. Mọi người thường nghĩ rằng, USD dưới 30 là mua vào, trên 32 là bán ra. Nếu đầu tư dài hạn, có thể dựa vào đó làm tham chiếu quan trọng.

Lời nhắc cuối cùng

Sự mạnh lên gần đây của TWD thực sự đáng chú ý, nhưng nhà đầu tư cần nhìn nhận một cách lý trí. Hiểu rõ nguyên nhân biến động tỷ giá, nhận thức khả năng chịu đựng rủi ro của bản thân, thiết lập các mức dừng lỗ hợp lý, là những bí quyết để tồn tại lâu dài trong thị trường ngoại hối. Trước khi chạy theo biến động ngắn hạn, hãy tự hỏi: số tiền này có thể chịu đựng được mất mát không? Chiến lược giao dịch của mình đã được kiểm chứng chưa? Chỉ khi tất cả câu trả lời đều là có, mới nên tham gia.