Đầu tư không bỏ lỡ: Hướng dẫn tránh 'dính đòn' cho mọi nhà đầu tư

Nếu bạn mới bắt đầu tham gia vào lĩnh vực đầu tư, thuật ngữ “ติด dồi” có thể nghe có vẻ lạ lẫm, nhưng đối với các nhà đầu tư có kinh nghiệm, đó là một tình huống có thể làm gián đoạn quá trình phát triển đầu tư của họ. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu ติด dồi là gì và quan trọng hơn, cách phòng tránh để không phải gặp phải tình huống này.

Hiểu rõ ‘đang dồi’ một cách rõ ràng

Đang dồi là trạng thái mà nhà đầu tư mua các tài sản như (cổ phiếu, quỹ đầu tư, tiền điện tử, v.v.) với kỳ vọng giá sẽ tăng lên. Tuy nhiên, do thị trường di chuyển ngược lại, giá giảm thay vào đó. Điều quan trọng là thay vì chấp nhận mất mát, nhà đầu tư lại chọn giữ nguyên tài sản đó với hy vọng một ngày nào đó giá sẽ phục hồi.

Dù cách nghĩ này có vẻ hợp lý, nhưng thường lại dẫn đến quyết định có chi phí cao, vì trong khi bạn chờ đợi giá tăng, thị trường có thể đã chuyển hướng đi khác rồi.

Bốn tình huống dẫn đến ‘đang dồi’

Trường hợp 1: Mua khi thị trường đã rơi vào trạng thái ảm đạm

Tình huống này xảy ra với những nhà đầu tư thiếu phân tích cơ bản, dựa nhiều vào cảm xúc và tâm lý thị trường hơn. Ví dụ, cổ phiếu ABC trong một năm có giá khá ổn định ở mức 5 đồng/cổ phiếu, khối lượng giao dịch thấp, nhưng một đêm giá bỗng nhiên tăng lên 10 đồng.

Với tiếng đồn trong thị trường, nhiều người vội vàng mua vào ở mức 10 đồng, nghĩ rằng giá sẽ còn tiếp tục tăng. Tuy nhiên, không lâu sau, giá quay đầu giảm còn 3 đồng. Nếu bán ra lúc này, sẽ lỗ 70%, khiến nhiều người chọn chờ đợi, mặc dù không có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy giá sẽ tăng trở lại.

Trường hợp 2: Tin đồn không có căn cứ

Tham gia đầu tư dựa trên các tin đồn không rõ nguồn gốc, ví dụ như nghe nói “nhà đầu tư lớn sẽ tham gia” hoặc “công ty này sẽ mở rộng quy mô”, là những tình huống thường gặp.

Thực tế, thường có các cổ đông cũ muốn bán giá cao, tạo ra các tin đồn để kích thích nhu cầu mua. Khi họ bán hết, tin đồn biến mất, khối lượng giao dịch giảm mạnh và giá sụt giảm. Người mua dựa trên tin đồn trở thành những người đang dồi mà không hay biết.

Trường hợp 3: Mua cổ phiếu tốt nhưng ở mức giá sai

Thường xuyên, nhà đầu tư nghiên cứu một cổ phiếu và kết luận “đây là cổ phiếu tốt”, nhưng lại mua vào khi giá đã tăng cao. Ví dụ, cổ phiếu MOE có nền tảng vững chắc, tỷ lệ P/E hợp lý, nhưng bạn mua khi P/E đã tăng mạnh.

Khi công ty công bố lợi nhuận chậm hơn dự kiến hoặc tệ hơn, thậm chí dừng tăng trưởng, giá cổ phiếu sẽ giảm và bạn sẽ đang dồi.

Trường hợp 4: Đặt cược mà không có kế hoạch rõ ràng

Nhà đầu tư thiếu kỷ luật trong việc xác định mục tiêu và điều kiện bán ra, dễ rơi vào trạng thái dồi hơn vì không có điểm “dừng” rõ ràng.

Các cách phòng tránh hiệu quả

Bước 1: Đặt Stop Loss rõ ràng

Stop Loss là điểm cắt lỗ, như một lời hứa với chính mình rằng “nếu mất đến mức này, tôi sẽ bán ra”. Cách tính đơn giản là xác định tỷ lệ phần trăm chấp nhận mất, ví dụ như 5%, rồi nhân với giá vào lệnh.

Ví dụ, mua cổ phiếu UAA ở mức 20 đồng, đặt Stop Loss tại 5% = 1 đồng. Vậy điểm dừng là 20 - 1 = 19 đồng. Nếu giá chạm 19 đồng, phải bán ngay lập tức.

Điểm Stop Loss không cố định cho tất cả mọi người, mà phụ thuộc vào khả năng chịu rủi ro của từng cá nhân.

( Bước 2: Luôn đặt điểm bán để chốt lời

Đối với nhà đầu tư Scalper hoặc Day Trader, cần có quy tắc “mua nhanh, bán nhanh để có lợi nhuận”. Ví dụ, mua cổ phiếu DEF ở mức 5 đồng, 5,000 cổ phiếu )tương đương 25,000 đồng###, đặt mục tiêu bán khi giá đạt 5.2 đồng. Chỉ cần giá chạm mục tiêu là bán ngay, thu lợi 1,000 đồng. Phương pháp này gọi là Scalping, là chơi theo cách tính toán chính xác.

( Bước 3: Nghiên cứu kỹ trước khi đầu tư

Dù bạn thấy cổ phiếu nào từ bạn bè hoặc qua nhiều tin đồn, bước đầu tiên luôn là “nghiên cứu”. Kiểm tra xem:

• Công ty có thực sự có kết quả kinh doanh tốt không
• Có khả năng sinh lợi bền vững không
• Giá cổ phiếu phù hợp với giá trị thực không

Mua theo đà hoặc theo tin đồn có thể khiến bạn nóng vội, dẫn đến hối tiếc sau này.

) Bước 4: Kỹ thuật ‘đầu tư trung bình’ để thoát dồi một cách thông minh

“Đầu tư trung bình” là kỹ thuật dành cho những người tin rằng cổ phiếu có nền tảng tốt, nhưng đang giảm tạm thời.

Ví dụ, mua cổ phiếu ở mức 1 đồng, 1,000 cổ, dùng 1,000 đồng. Khi giá giảm xuống còn 0.5 đồng, bạn mua thêm 2,000 cổ nữa, dùng 1,000 đồng. Tổng cộng, bạn có 3,000 cổ, tổng vốn đầu tư 2,000 đồng, trung bình giá là 0.67 đồng/cổ. Khi giá tăng lên 0.67 đồng, bạn đã hòa vốn và thoát dồi.

Tuy nhiên, không nên áp dụng kỹ thuật này với các cổ phiếu giảm do nguyên nhân rõ ràng, vì có thể tiếp tục giảm nữa.

Những điều cần ghi nhớ

Đang dồi là trạng thái khiến việc đầu tư trở nên phức tạp, nhưng không phải là điểm kết thúc. Điều quan trọng là phòng tránh để không đến mức đó. Nếu bạn đặt Stop Loss rõ ràng, nghiên cứu kỹ trước khi mua, và giữ kỷ luật trong giao dịch, khả năng bị dồi sẽ giảm đáng kể.

Hãy nhớ rằng, đầu tư không phải trò chơi may rủi, mà là nghệ thuật cần luyện tập. Bạn đã sẵn sàng bắt đầu một cách đúng đắn chưa?