Thị trường luôn phản ánh trước những kịch bản xấu nhất có thể xảy ra, và phiên giao dịch thứ Hai đã khiến mọi người hoang mang hơn bao giờ hết: chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm, giá vàng tụt xuống dưới 4.200 USD, Bitcoin có lúc rơi xuống dưới 90.000 USD, giá dầu Mỹ cũng phá vỡ đường trung bình 50 ngày và giảm xuống dưới 60. Mức giảm không lớn, nhưng rủi ro tiềm ẩn rất rõ ràng—lợi suất trái phiếu Mỹ và đồng USD cùng tăng, bản chất là mọi người đều vội vàng bán tài sản rủi ro cao để rút vốn phòng ngừa rủi ro.

Lần giảm này không phải là giảm vô cớ, mà có nhiều nguyên nhân châm ngòi. Thứ nhất, thị trường trái phiếu Nhật Bản giảm mạnh đã ảnh hưởng đến trái phiếu Mỹ, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,16%, gần chạm mức đỉnh gần đây; thứ hai, thị trường hiện tại cho rằng dù Fed có cắt giảm lãi suất thì cũng chỉ là “cắt giảm kiểu diều hâu”, cắt rồi cũng sẽ không cam kết nới lỏng tiếp theo, không tính là chuyển hướng chính sách, chỉ là điều chỉnh kỹ thuật nhỏ; quan trọng hơn là phát biểu của ứng viên hàng đầu cho chức Chủ tịch Fed, ông Hassett, đã khiến tâm lý thị trường sụp đổ. Ông nói rằng việc lên kế hoạch lãi suất trong 6 tháng là không có trách nhiệm, Fed chỉ căn cứ vào dữ liệu để điều chỉnh và giải thích hành động, sau phát biểu này, các nhà giao dịch đã hạ kỳ vọng về số lần cắt giảm lãi suất năm 2026, từ 3 lần còn 2 lần. Thực tế, điều cốt lõi ông muốn truyền đạt là thái độ tương lai của Fed: không cam kết chắc chắn, không tuyên bố rõ ràng, cũng sẽ không nới lỏng mạnh, điều này còn ảnh hưởng lớn hơn cả việc giảm lãi suất bao nhiêu, và cũng giúp ông thoát khỏi hình ảnh gắn liền với Trump.

Lo sợ thị trường tiếp tục giảm gây phản ứng dây chuyền, Trump lập tức tung tin tốt cứu thị trường, nói rằng đang hoàn thiện các chi tiết liên quan đến xuất khẩu chip sang Trung Quốc và sẽ cho phép Nvidia H200 xuất khẩu, nhờ đó đà giảm của chứng khoán Mỹ mới tạm thời được kiềm chế. Tuy nhiên, đây là can thiệp chính sách để ngăn đà giảm, chứ không phải xu hướng thị trường thực sự đảo chiều.

Nói cho cùng, hôm qua thị trường không thực sự có biến lớn, mà mọi người đều đang chờ xem thứ Tư có tin xấu nào xảy ra hay không, vì thế biến động chưa lớn, nhưng cảm giác hoang mang ngày càng tăng. May mà hiện tại thị trường đã sớm tính đến và hấp thụ trước những kịch bản xấu nhất.